Mokkamarketing op nieuweproductenbedenken.nl

Yep, eindelijk gelukt. We staat tussen de lange lijst met trends- en innovatiewebsites op Nieuweproductenbedenken.nl.

Op http://www.nieuweproductenbedenken.nl/ vind je heel erg veel inspiratie voor innovatie met onder andere:

• 750 inspirerende innovatiewebsites ( gerangschikt op onderwerp en beoordeeld op relevantie);
• 275 innovatieboeken;
• 240 bijzondere brainstormlocaties;
• 100 brainstormbegeleiders;
• 90 innovatiefilmpjes;
• 30 tips voor de innovatie-aanpak (vrij te downloaden);
• 25 brainstormtechnieken (vrij te downloaden);
• 15 checklists voor de ideationfase (vrij te downloaden);

Kortom, als trendwatcher een must om in je bookmarks te hebben. Maar ook voor innovatieve organisaties en bedrijven bieden de websites een schat aan informatie om in de dagelijkse praktijk toe te passen.

Easylift, makkelijk te openen blikjes

In een vergrijzende samenleving ontstaan veel productinnovaties die erop gericht zijn handelingen te vereenvoudigen. Productontwikkelingen die soms betuttelend, soms onzinnig, slecht doordacht of ronduit beledigend zijn, maar soms ook verdomd handig. Zo'n verdomd handige innovatie is Easylift. Ik las er vanmorgen over op thematuremarket en op Pakblad. De innovatie is afkomstig van Crowne en eigenlijk gewoon handig voor iedereen. Want wie ergert zich nou niet aan de lipjes aan blikjes? Die lipjes die altijd net niet makkelijk genoeg te pakken zijn, soms afbreken, pijn doen aan je nagels, of die soms laten breken. Lipjes die eigenlijk ellendelingen zijn. Kijk maar eens naar de productvideo.

Nestlé gaat de lipjes als eerste in gebruik nemen.

Ik vraag me af of er nog meer van dit soort handige noviteiten zijn. En vooral of die ook zijn voortgekomen uit denken in oplossingen voor problemen die samenhangen met het vergrijzen van onze samenleving.

Meer slecht nieuws van Eons

Eerder deze week stelde ik al dat Eons is mislukt. Het eens zo succesvolle social network voor 50 plussers haalde later deze week weer meer miljoenen op. De charismatische Jeff Taylor moet nu toch met lede ogen toezien hoe Microsoft Reed Sturtevant heeft overgenomen. De voormalig 'chief techonology officer' gaat voor Microsoft een nieuwe ontwikkel en innovatiegroep aansturen. Ik wist niet eens dat Eons zulke zwaargewichten aan boord had, maar een aderlating is dit op zijn minst.

Trefkade voor babyboomers

Waar je bijna zou gaan denken dat ouderen in de toekomst alleen nog maar online via social networks met elkaar communiceren, bereikt ons vandaag het bericht dat conceptbureau Rijp en adviesbureau DHV gezamenlijk een nieuw concept vrijetijds- en gemakscentrum gaan ontwikkelen, specifiek voor senioren. Een fysieke ontmoetingsplaats. Hiervoor hebben beide organisaties een intentieovereenkomst ondertekend. Trefkade, de voorlopige projectnaam, gaat een antwoord bieden op de veranderende wensen van ouderen (onder andere de babyboomers) als het gaat om gemak, ontspanning en het ontmoeten van andere mensen. Het project Trefkade wordt mede gefinancierd door Innovatieve Acties Brabant, een stimuleringsprogramma van de Provincie Noord-Brabant en de Europese Commissie. DHV en Rijp streven ernaar eind 2007 een uitgewerkt businessplan gereed te hebben op basis waarvan de ontwikkeling van een Trefkade pilot-locatie start in Noord-Brabant.

Trefkade is een voorbeeld van samenwerken aan innovatieve en vraaggerichte oplossingen voor gevolgen van de vergrijzing. Toekomstige senioren hebben andere wensen op het gebied van wonen, werken en ontspannen dan hun (groot)ouders. Zo blijkt uit diverse onderzoeken dat zij langer zelfstandig willen blijven wonen, eventueel (on)betaalde werkzaamheden willen blijven verrichten en actief willen zijn in tal van vrijetijdsbestedingen (sport en spel).
Bij de uitwerking van het concept gaat het om de vraag: wat willen senioren daadwerkelijk als het gaat om een vrijetijds- en gemakscentrum in de eigen woonomgeving? En hoe kan Trefkade helpen voorkomen dat langer zelfstandig wonende ouderen in een sociaal isolement terechtkomen? Bureau Rijp, die het eerste idee voor Trefkade leverde, zal bij de uitwerking de rol van projectmanager vervullen. DHV is verantwoordelijk voor het businessplan en advies over de economische en operationele haalbaarheid van het concept, dat op basis van de marktverkenning wordt opgesteld. Rijp en DHV gaan voor dit project een consortium vormen met de Universiteit van Tilburg (t.b.v. marktonderzoek) en er wordt samenwerking gezocht met de Brabantse woningbouwcorporaties. Ook zullen de (belangenorganisaties van) ouderen en welzijn- en zorgaanbieders om inbreng worden gevraagd.
Marktkansen Noord-BrabantInitiatiefnemers DHV en Rijp hebben Trefkade ingediend als voorstel voor het derde IAB-programma dat zich richt op economische kansen binnen de vergrijzende samenleving in Noord-Brabant. De IAB-programmalijn heeft als doel innovatie en ondernemerschap in de Brabantse regio te stimuleren, in het bijzonder op economisch en sociaal-cultureel vlak. Hierdoor ontstaan nieuwe marktkansen voor Brabantse bedrijven en worden sociale vraagstukken vernieuwend aangepakt. Binnen het Comité van Toezicht van IAB 3, bestaande uit bestuurders van de Provincie Noord-Brabant, bedrijven, welzijn- en zorginstellingen en verzekeraars, bleek veel waardering en draagvlak voor het Trefkade-voorstel.

Toekomstige ouderen bepalen zelf hun laatste woon-zorgomgeving

Er worden helaas nog te weinig nieuwe producten, diensten en voorzieningen speciaal voor ouderen ontwikkeld. Gelukkig zijn er partijen in de seniorenmarkt die met een innovatief idee of concept een positieve stimulans aan de markt geven en/of de discussie in het belang van ouderen meer op gang willen brengen. Een mooi voorbeeld las ik vandaag in het persbericht van Habion.
Het gaat om drie nieuwe (markt)concepten voor wonen en zorgen en dat heeft uiteraard mijn belangstelling. Ik wil ze graag als nieuwe blogger op MokkaMarketing delen met de andere lezers.

Habion
De jubilerende woningcorporatie Habion uit De Bilt viert haar 55 jarig bestaan met een mooi en interessant initiatief. Vanuit de, overigens terechte, visie dat de traditionele verzorgings- en verpleeghuizen haar langste tijd wel hebben gehad, gaf Habion aan marktonderzoekbureau Motivaction en bureau Bock & Becker opdracht tot onderzoek naar de woon- en zorgwensen van de toekomstige senioren in relatie tot trends en maatschappelijke vraagstukken in Nederland. Op basis van de onderzoekresultaten zijn er vervolgens drie innovatieve concepten voor wonen- met zorg – voor de BabyBoomers ontwikkeld.

Motivaction over ouderen
Hier is weinig nieuws onder de zon. Motivaction heeft haar Mentality-onderzoek waarmee Nederlandse leefstijlen in kaart worden gebracht ook hier toegepast. De segmentatie op basis van sociodemografie, waarden en leefstijlen die daarmee mogelijk is, zijn al vaker gepubliceerd, besproken en uitgebreid op internet te vinden. Motivaction spreekt over acht mentaliteitsmilieus’s in de ( allochtone ) Nederlandse bevolking van 15 tot 80 jaar.
- Traditionele burgerij
- Moderne burgerij
- Opwaarts mobielen
- Postmaterialisten
- Kosmopolieten
- Nieuwe conservatieven
- Gemaksgeoriënteerden
- Postmoderne hedonisten

De opkomst van de Postmoderne ouderen
De (aankomende) senioren waren tot voor kort qua mentaliteit oververtegenwoordigd onder de Traditionele burgers, Postmaterialisten en ook in enige mate bij Nieuwe Conservatieven.
Nu, per februari 2007, wordt door Motivaction aangegeven dat aankomende senioren veelal te vinden zijn bij de Traditioneel georiënteerden, in belangrijke mate bij de Modern georiënteerden en voor de komende 10 jaar vooral bij de Postmodernen ( v.h de Postmaterialisten ).

Ofwel de Nieuwe Conservatieven raken bij ouderen ondervertegenwoordigd en verliezen hun plaats aan ouderen met de mentaliteit van de Moderne burgerij ( zeg maar in plaats van Elsevier, VVD, klassiek, Aldi en AH naar liefhebers van de Telegraaf, V&D, Marco Borsato, Opel en de Efteling ). De omvang van de ouderenmentaliteitsgroepen blijven zich kennelijk ontwikkelen en gezien ook de recente verkiezingsuitslag van de 2e kamer zal Motivaction er niet ver naast zitten.

Wat zegt het onderzoek?
- ouderen niet allen maar in seniorenwijken willen wonen; Een aanzienlijk deel wil actief deel uit maken van de maatschappij en betrokken blijven.
- ouderen anticiperen op een lang, gelukkig en gezond leven maar ook de zorgvraag zal zich bij hun aandienen. Volgens de statistieken wordt de zorgvraag van senioren de komende jaren verdubbeld.
- voor verschillende typen mentaliteiten van ouderen andere vormen van wonen en zorg moet worden ontwikkeld. Zorginstellingen, overheid en ontwikkelaars en woningcorporaties moeten zich hierop instellen. Ook gezien het tekort aan zorgpersoneel moet er efficient met de mogelijkheden worden omgegaan.
- Toekomstige ouderen hebben minder kinderen en er zijn meer alleenstaanden.
- Allen willen zo lang mogelijk zelfstandig wonen in een omgeving waar ze zich prettig voelen. ( p.s., dit sluit aan bij de doelstellingen van de WMO )
- Pas als de zorg echt noodzakelijk is stappen ouderen over naar een woonzorgsituatie.
- 61% van de senioren denkt dan aan thuiszorg, 25% verwacht de zorg primair vanuit de mantelzorg ( partner, familie, vrienden ) en slechts 11% rekent op zorg in een verzorgingstehuis of verpleegtehuis. En als dat laatste toch moet wil 89% een omgeving met zo min mogelijk regels.
- 91% ziet zichzelf nog lang niet uitgerangeerd en wil nog volop nieuwe dingen leren en meemaken.

De nieuwe senioren zijn spelbepaler
Belangrijkste en grootste kenmerkende verschil tussen huidige senioren ( 65 jaar en ouder ) en aankomende ouderen
( de BabyBoomers van 50-64 jaar ) is dat de komende generatie is te typeren als spelbepaler in plaats van speelbal.

Toekomstige senioren willen zelfstandig blijven wonen, vooral omdat ze de verpleegtehuizen ontoereikend vinden qua kwaliteit van wonen en leven. De verwachte grotere roep om mantelzorgers omdat er te weinig instroom is van zorgpersoneel zal inhouden dat er ook veel meer met de wens van mantelzorgers en het zorgpersoneel moet worden rekening gehouden. ( marktwerking in de zorg vraagt straks ook om beter personeelsbeleid! )
Naast de verschillen in mentaliteit hebben ouderen ook veel overeenkomsten. Qua woonzorgwensen zijn deze vooral gericht op zelfbeschikking en autonome maatschappelijke betrokkenheid. Ouderen hebben geld en kunnen een economisch machtsblok vormen en hebben veel kennis en ervaring om over te dragen op volgende generaties.

De vergrijzing is een uitdaging
Habion heeft dit als een kans gezien en dankzij het voorgaand onderzoek drie innovatieve woonzorgconcepten ontwikkeld. Daarbij kijken ze naar de aspecten wonen, ( mantel)zorg, werken en opleiding. Gelukkig zijn ze niet uitgegaan van het bestaande aanbod van producten maar van de behoefte van de ouderen. En dat is toch waar het bij seniorenmarketing om moet gaan.

Voor de omschrijving van de concepten ben ik zo vrij om de tekst uit het persbericht van Habion aan te halen;

Concept 1

“ 'Zorg en opleiding’ is een concept gebaseerd op interactie tussen en een stimulerende omgeving voor meerdere groepen. Het betreft een wooncomplex, een soort campus, waar in een zorgflat mensen gehuisvest zijn met een lichte of zware zorgbehoefte. Het woongebouw staat in verbinding met een school, een opleiding voor verschillende functies in de zorg. Het restaurant staat open voor alle bewoners, studenten en docenten. Er zijn studentenwoningen en eventuele andere (buurt)voorzieningen als theater, bioscoop, een gemeenschappelijke tuin. Studenten lopen stage in het woon/zorghuis, senioren brengen hun kennis en expertise over op de studenten door bijvoorbeeld (gast)colleges en/of persoonlijke leerweg-begeleiding. Beiden onderhouden de gemeenschappelijke tuin.”.

Concept 2.

“ ‘Wonen en mantelzorg’ heeft een volledig ander uitgangspunt, de bewoners van de benedenwoning verplichten zich een deel van de zorgtaak op zich te nemen (dat kunnen kinderen of familieleden zijn, maar dat hoeft niet per se). Het gaat om mantelzorgwoningen waar met behoud van zelfstandigheid en privacy de eengezinswoning verbonden is met het bovengelegen zorgappartement. Er is een wederzijdse zorgplicht, de senioren kunnen een rol spelen bij kinderopvang en andere lichte taken en senioren kunnen elkaar onderling bijstaan. Bij zware zorgverlening komt de zorginstantie aan huis.”.

Concept 3.

“ ‘Zorgen, wonen en werken’ is een concept gericht op een eigentijds woon-, werk- en leefklimaat voor zowel ouderen met een zware zorgvraag en zorgaanbieders. Het concentreert wonen, zorgen en werken in een ’wellness/shopping’ omgeving. Werken in de zorgsector is verbonden met zorgwonen. De denklijn is een levendige woontoren in of nabij het centrum van een stad. Met bewoning door onder andere artsen, verpleeg-kundigen en voedingsassistenten en ook praktijkruimte voor huisartsen, tandartsen en fysiotherapeuten. Naast de gevarieerde woonruimtes voor senioren en mensen werkzaam in de zorg is er een recreatieve wellness atmosfeer met zwembad, health centre met zonnebank, fitness, sauna en massageruimte en een riant dakterras. Een café restaurant, terras, winkels en parkeer-garage in de onderste lagen creëren een stedelijke beleving.”.


Waardering en ook enig kritiek
Habion geeft in haar perspresentatie aan dat de drie woonconcepten zijn getoetst bij de toekomstige senioren (50-65, 30-50 jaar ) en bij HBO-MBO studenten ( binnen en buiten de zorg ). Ondanks de verschilende invalshoeken zouden de concepten in zekere mate aansprekend voor alle partijen zijn en voldoende marktpotentieel hebben om verder te worden ontwikkeld. Het is echter moeilijk om als toekomstig gebruiker vanuit je gemakkelijke stoel een concept te beoordelen of je daar in de toekomst gebruik van zult gaan maken.
Er zijn namelijk nog zoveel ‘persoonlijke’, maar ook 'uitvoering en omgevings' variabelen die de keuze zullen gaan beïnvloeden dat je van een voorspelbare keuze haast niet kunt spreken. Er wordt dan wel erg veel van het voorstellingsvermogen gevraagd.
Ik vind de benadering en de werkwijze van Habion wel erg passen bij goede seniorenmarketing. Wat ik wel sterk mis en ook Habion is zich in haar berichtgeving daarvan kennelijk al bewust, is dat de concepten nog niet uitgaan van de verschillen in de mentaliteiten van de toekomstige ouderen. Deze concepten zijn nu vooral gebasseerd op de grote overeenkomstige marktvariabelen; zorgbehoefte, zelfstandig wonen, werken en opleiding en mantelzorg. Het was mooi geweest als we konden zien hoe de concepten gaan aansluiten bij een specifieke ouderenmentaliteit volgens de indeling van Motivaction. Want dat is de ware vertaalslag van theorie en onderzoek naar het aansluiten met een marktconcept op de individuele behoefte van ouderen. Ik hoop in dat verband deze case in de toekomst nog eens in dat kader hier te kunnen bespreken.
En wellicht al binnenkort want er wordt door Habion een ‘pilot’ uitgewerkt voor een ‘Senioren wellness toren’ ergens in Rotterdam. Volgens mij zal op de kop van Zuid, naast de Montevideo-toren, dit concept wel slagen.


Herbert Driessen


Over de auteur:
Herbert Driessen is werkzaam als managing-partner bij Rijp ®.
Bureau voor concept en innovatie, marketing en communicatie naar senioren.
Rijp ® heeft geen zakelijke belangen bij Habion.

Philips komt met elderly carelab

Het Philips HomeLab, dat is gevestigd op de High Tech Campus in Eindhoven, krijgt uitbreiding van het Elderly CareLab, een onderzoekscentrum dat technologieën ontwikkelt gericht op oudere consumenten. Dat meldt het e-magazine van de campus eerder deze maand. Een erg interessante ontwikkeling, gezien de vaak huiverige houding van technologiebedrijven ten opzichte van deze groep consumenten. Een slimme zet ook. Er is veelvuldig bewezen dat ouderen graag gebruik maken van techniek die het leven makkelijk maakt, mits eenvoudig te bedienen met een duidelijke handleiding.

Het Philips HomeLab, waar het Elderly CareLab deel van uitmaakt, bestaat met haar unieke testomgeving inmiddels vijf jaar en is volgens Philips 'the testing ground for a better tomorrow'. Interactiviteit in een digitale omgeving staat centraal. Onderzoekers kunnen er concepttechnologie en ideeën testen in een huiselijke situatie. Homelab bevat een volledig ingerichte huiskamer, een keuken, twee slaapkamers, een studeerkamer en een badkamer. De ruimtes zijn voorzien van de laatste technische snufjes en zitten boordevol camera's, microfoons en sensors om de meest uiteenlopende data en ook de gebruikersreacties te registreren. Voor testen in het HomeLab worden participanten uitgenodigd. 'Mensen van de straat' maken deel uit van het onderzoek. Zo is bijvoorbeeld de conceptversie van de AmbiLight-tv hier getest en werd het concept in een heel vroeg stadium, nog voor er een product was, al uitgeprobeerd door potentiële consumenten. Achter de schermen keken vanuit de observatieruimte, technici en gedragsdeskundigen mee. Zij analyseerden de resultaten die vervolgens gebruikt zijn voor het verbeteren van de technologie. Dit soort onderzoek is een belangrijke factor in het beperken van risico bij productintroducties, maar ook bij het ontwikkelen van nieuwe research-ideeën. Naast het HomeLab worden er op dit moment twee nieuwe testomgevingen gerealiseerd, één daarvan is het Elderly CareLab. Het Elderly CareLab is een seniorenappartement, waarbij tests voornamelijk focussen op het ontwikkelen van technologie om ouderen te ondersteunen in de thuisomgeving. Ondersteuning in de thuisomgeving is gewenst, maar met zo min mogelijk belasting van verzorgend personeel. Nieuwe technologieën in het HomeLab houden vooral een grote mate van interactiviteit in. In het HomeLab wordt veel gewerkt met spraakcomputers, touchscreens e.d. Ik ben benieuwd welke technologieën in het nieuwe CareLab worden getest en wat wellicht de kansen voor marketeers zijn. Heeft iemand hier meer inzicht in?